انواع سکه و اسکناس پوند فقط ابزار پرداخت در بریتانیا نیستند؛ هرکدام بخشی از تاریخ، فرهنگ و سیستم مالی این کشور را نشان میدهند. از سکههای خاص و اسکناسهای پلیمری گرفته تا اصطلاحاتی مثل Quid و تفاوت پوند انگلیس با اسکناسهای اسکاتلندی، شناخت این پولها برای مسافران و دانشجویان اهمیت زیادی دارد.
اگر پول بتواند همزمان یک ابزار پرداخت، یک سند تاریخی و یک محصول امنیتی باشد، پوند استرلینگ یکی از نمونههای جالب آن است.
کافی است یکی از اسکناسهای جدید بریتانیا را در دست بگیرید تا متوجه تفاوت آن با بسیاری از اسکناسهای کاغذی شوید. اسکناسهای امروزی بانک انگلستان از پلیمر ساخته شدهاند و در طراحی آنها ترکیبی از تاریخ، هنر و ویژگیهای امنیتی دیده میشود.
روی اسکناسهای فعلی نیز چهرههایی مانند وینستون چرچیل، جین آستین، جی.ام.دبلیو ترنر و آلن تورینگ دیده میشود.
اما برای کسی که تازه وارد بریتانیا شده، شناخت پوند فقط به تشخیص اسکناسها محدود نمیشود.
ممکن است فروشنده به شما بگوید Five Quid، یک اسکناس اسکاتلندی دریافت کنید که هیچ شباهتی به پوند انگلیسی ندارد، یا وارد کافهای شوید که اصلاً پول نقد قبول نمیکند.
در این راهنمای مای صراف، از انواع سکه و اسکناس پوند شروع میکنیم و بعد سراغ اصطلاحات رایج، اسکناسهای اسکاتلندی، استفاده از پول نقد در بریتانیا و نکاتی میرویم که قبل از حمل مقدار زیادی اسکناس پوند باید بدانید.
واحد پول بریتانیا چیست؟

واحد پول رسمی بریتانیا پوند استرلینگ (Pound Sterling) با کد بینالمللی GBP و نماد £ است. برای شناخت بهتر انواع سکه و اسکناس پوند، ابتدا باید با ساختار اصلی این واحد پول آشنا شویم.
هر پوند برابر است با:
£1 = 100 pence
در زبان انگلیسی به یک واحد کوچکتر penny و به چند واحد pence گفته میشود.
برای مثال:
- £1 = یک پوند
- 50p = پنجاه پنس
- 10p = ده پنس
اما سیستم پولی بریتانیا همیشه به این سادگی نبوده است و شکل امروزی انواع سکه و اسکناس پوند نتیجه تغییراتی است که در طول زمان در ساختار پولی این کشور ایجاد شده است.
Decimal Day؛ روزی که سیستم پوند تغییر کرد
تا سال ۱۹۷۱ سیستم پولی بریتانیا اعشاری نبود.
در سیستم قدیمی:
- هر ۱ پوند برابر با ۲۰ شیلینگ بود.
- هر ۱ شیلینگ برابر با ۱۲ پنی بود.
- بنابراین هر پوند معادل ۲۴۰ پنی میشد.
در ۱۵ فوریه ۱۹۷۱، معروف به Decimal Day، بریتانیا سیستم اعشاری را اجرا کرد و ساختار امروزی یعنی ۱ پوند برابر با ۱۰۰ پنس شکل گرفت.
به همین دلیل روی برخی سکههای قدیمی سالهای ابتدایی این دوره عبارت New Penny یا New Pence دیده میشود.
حالا که ساختار پوند را میشناسیم، میتوانیم سراغ انواع سکه و اسکناس پوند برویم و ببینیم امروز چه واحدهایی در گردش هستند.
انواع سکه و اسکناس پوند؛ شروع از سکههای انگلیس

سکههای رایج بریتانیا شامل این واحدها هستند:
1p، 2p، 5p، 10p، 20p، 50p، £1 و £2
این سکهها فقط از نظر ارزش متفاوت نیستند؛ اندازه، شکل، جنس و طراحی آنها نیز متفاوت است تا تشخیصشان راحتتر باشد.
سکههای ۱ و ۲ پنس
این دو، کوچکترین واحدهای رایج پول بریتانیا هستند.
سکههای 1p و 2p رنگ مسی دارند و معمولاً برای پرداخت مبالغ جزئی یا دریافت باقیمانده خرید استفاده میشوند.
در پرداختهای روزمره، با گسترش کارت و Contactless کمتر از گذشته با حجم زیادی از این سکهها سروکار خواهید داشت، اما همچنان در گردش هستند.
سکههای ۵ و ۱۰ پنس
سکههای 5p و 10p نقرهایرنگ هستند و بهراحتی از سکههای مسی 1p و 2p قابل تشخیصاند.
سکههای ۲۰ و ۵۰ پنس
یکی از ویژگیهای جالب این دو سکه، شکل آنهاست.
سکههای 20p و 50p کاملاً گرد نیستند و فرم هفتضلعی منحنی دارند.
در بین آنها، سکه 50p جایگاه ویژهای بین کلکسیونرها دارد.
سکه ۵۰ پنس؛ محبوب کلکسیونرها
Royal Mint در طول سالها نسخههای مختلفی از سکه 50p را با طرحهای مناسبتی منتشر کرده است.
برای مثال طرحهایی مربوط به:
- بازیهای المپیک لندن
- شخصیت Paddington
- Sherlock Holmes
- شخصیتهای تاریخی و فرهنگی بریتانیا
منتشر شدهاند.
بعضی نسخهها به دلیل تعداد ضرب کمتر یا تقاضای کلکسیونرها ممکن است در بازار مجموعهداران بیشتر از ارزش اسمی ۵۰ پنس معامله شوند.
یکی از شناختهشدهترین نمونهها Kew Gardens 50p است.
البته دیدن یک طرح خاص روی سکه به این معنی نیست که حتماً صدها پوند ارزش دارد. سال ضرب، تعداد تولید، وضعیت سکه و میزان تقاضای کلکسیونرها در قیمت آن تأثیر دارد.
بنابراین اگر سکه غیرمعمولی پیدا کردید، قبل از خرج کردن آن میتوانید سال ضرب و مشخصاتش را بررسی کنید.
راز طرح سپر سلطنتی روی سکهها
یکی از طراحیهای جالب در میان انواع سکه و اسکناس پوند، مجموعهای از سکههای بریتانیاست که در سال ۲۰۰۸ معرفی شد.
در این مجموعه، بخشهایی از Royal Shield روی پشت سکههای کوچکتر قرار گرفته بود و اگر چند سکه مشخص را به شکل درست کنار یکدیگر میگذاشتید، بخش بزرگی از تصویر سپر سلطنتی کنار هم شکل میگرفت.
این طراحی توسط Matthew Dent انجام شد و به یکی از شناختهشدهترین مجموعههای مدرن سکههای بریتانیا تبدیل شد.
سکه یک پوندی؛ ۱۲ ضلع و دو رنگ
در میان انواع سکه و اسکناس پوند، سکه یک پوندی یکی از نمونههایی است که تغییر طراحی مهمی را تجربه کرده است.
سکه قدیمی یک پوندی گرد بود، اما به دلیل نگرانی درباره جعل، با طراحی جدید جایگزین شد.
سکه £1 امروزی:
- ۱۲ ضلع دارد؛
- از دو فلز با رنگ متفاوت ساخته شده است؛
- دارای ویژگیهای امنیتی آشکار و مخفی است.
سکه جدید در سال ۲۰۱۷ وارد گردش عمومی شد و Royal Mint آن را هنگام معرفی یکی از امنترین سکههای در گردش جهان توصیف کرد.
سکه دو پوندی
£2 بالاترین ارزش در میان سکههای رایج بریتانیاست و یکی از واحدهای مهم در میان انواع سکه و اسکناس پوند به شمار میرود.
این سکه نیز دو رنگ است و معمولاً از حلقه بیرونی طلاییرنگ و بخش داخلی نقرهایرنگ تشکیل شده است.
Royal Mint نسخههای یادبود مختلفی از £2 نیز منتشر کرده است.
اصطلاحات رایج پول در بریتانیا؛ Quid یعنی چه؟
اگر تازه به انگلیس رفته باشید، ممکن است بعضی اصطلاحات مربوط به پول ابتدا عجیب به نظر برسند.
Quid
رایجترین اصطلاح عامیانه برای پوند است.
برای مثال:
Ten quid = £10
نکته جالب اینکه معمولاً Quid را برای جمع نیز به همان شکل استفاده میکنند و نمیگویند Quids.
P
در مکالمات روزمره به Pence معمولاً P میگویند.
برای مثال:
50p = Fifty P
Fiver
اصطلاح رایج برای ۵ پوند یا اسکناس £5.
Tenner
اصطلاح رایج برای ۱۰ پوند یا اسکناس £10.
Grand
در مکالمات غیررسمی مالی، یک Grand به معنای ۱۰۰۰ پوند است.
برای مثال:
Two grand = £2,000
Cash
یعنی پول نقد.
Card
وقتی فروشنده میپرسد:
Cash or card?
منظورش این است که میخواهید نقدی پرداخت کنید یا با کارت.
اسکناسهای پلیمری پوند
در میان انواع سکه و اسکناس پوند، اسکناسهای پلیمری یکی از مهمترین تغییرات سالهای اخیر در سیستم پولی بریتانیا هستند.
بانک انگلستان طی چند سال اسکناسهای کاغذی رایج خود را با نسل جدید اسکناسهای پلیمری (Polymer) جایگزین کرد.
اسکناسهای پلیمری از یک ماده پلاستیکی نازک و انعطافپذیر ساخته میشوند.
مزیت اصلی آنها نسبت به اسکناسهای کاغذی این است که:
- دوام بیشتری دارند؛
- در برابر رطوبت مقاومترند؛
- ویژگیهای امنیتی پیشرفتهتری دارند؛
- جعل آنها دشوارتر است.
البته «پلیمری» به معنای غیرقابلپارهشدن یا تخریبناپذیر بودن اسکناس نیست. این اسکناسها مقاومترند، اما همچنان میتوانند آسیب ببینند.
انواع سکه و اسکناس پوند؛ بررسی اسکناسهای انگلیس
برای شناخت کامل انواع سکه و اسکناس پوند، باید اسکناسهای رایج Bank of England را هم بشناسیم. در سری فعلی Bank of England چهار ارزش اصلی وجود دارد:
£5، £10، £20 و £50
اسکناس ۵ پوندی؛ The Fiver
اسکناس £5 فعلی آبیرنگ است و در پشت آن تصویر Sir Winston Churchill دیده میشود.
در طراحی آن همچنین بخشهایی مرتبط با زندگی و میراث چرچیل و ساختمان پارلمان دیده میشود.
این اسکناس دارای پنجره شفاف، فویل فلزی، هولوگرام و چاپ برجسته است.
£5 تنها اسکناس پلیمری فعلی Bank of England است که علامت برجسته نقطهای مخصوص تشخیص ارزش در گوشه بالا ندارد؛ همین نبود علامت نیز به تشخیص آن توسط افراد نابینا یا کمبینا کمک میکند.
اسکناس ۱۰ پوندی؛ The Tenner
اسکناس £10 با Jane Austen، نویسنده مشهور انگلیسی، شناخته میشود.
در طراحی پشت اسکناس به آثار و زندگی او اشاره شده است.
این اسکناس دارای ویژگی لمسی برجسته نیز هست تا افراد نابینا یا کمبینا راحتتر بتوانند ارزش آن را تشخیص دهند.
اسکناس ۲۰ پوندی
روی اسکناس £20 تصویر J.M.W. Turner، نقاش مشهور انگلیسی، دیده میشود.
یکی از آثار شناختهشده او با نام The Fighting Temeraire نیز در طراحی اسکناس حضور دارد.
£20 علاوه بر پنجرههای شفاف و فویلهای امنیتی، ویژگیهای ضدجعل متعددی دارد.
اسکناس ۵۰ پوندی
اسکناس £50 به Alan Turing، ریاضیدان و یکی از چهرههای مهم تاریخ علوم کامپیوتر و رمزگشایی، اختصاص دارد.
در طراحی آن عناصری مرتبط با فعالیتهای علمی تورینگ، از جمله ماشین Bombe و اشارههایی به کارهای ریاضی او دیده میشود.
در میان انواع سکه و اسکناس پوند، اسکناس £50 یکی از درشتترین واحدهای رایج Bank of England است. فروشگاهها از نظر قانونی ملزم نیستند هر نوع اسکناسی را برای یک خرید معمولی قبول کنند؛ بنابراین ممکن است بعضی کسبوکارهای کوچک تمایلی به پذیرش £50 نداشته باشند.ول کنند؛ بنابراین ممکن است بعضی کسبوکارهای کوچک تمایلی به پذیرش £50 نداشته باشند.
اسکناسهای پادشاه چارلز سوم و ملکه الیزابت دوم
پس از درگذشت ملکه الیزابت دوم، طراحی اسکناسهای Bank of England برای تصویر پادشاه جدید تغییر کرد.
اسکناسهای دارای تصویر King Charles III از ۵ ژوئن ۲۰۲۴ وارد گردش شدند.
یک نکته مهم برای مسافران این است که اسکناسهای پلیمری دارای تصویر Queen Elizabeth II همچنان معتبر هستند و همزمان با اسکناسهای چارلز سوم در گردش قرار دارند.
بنابراین اگر یک اسکناس پلیمری معتبر با تصویر ملکه دارید، صرفاً به دلیل تغییر پادشاه نیازی به تعویض آن ندارید.
پوند اسکاتلند و ایرلند شمالی چه فرقی دارد؟
یکی از گیجکنندهترین بخشهای سیستم پولی بریتانیا برای مسافران این است که همه اسکناسهای پوند ظاهر یکسانی ندارند.
علاوه بر Bank of England، برخی بانکهای مجاز در اسکاتلند و ایرلند شمالی نیز اسکناس منتشر میکنند.
این اسکناسها ممکن است از نظر رنگ، تصویر و طراحی کاملاً با اسکناسهای Bank of England متفاوت باشند.
با این حال، ارزش اسمی آنها همچنان بر مبنای پوند استرلینگ است.
ماجرای Legal Tender چیست؟
اصطلاح Legal Tender معمولاً اشتباه برداشت میشود.
حتی اگر چیزی Legal Tender باشد، معنایش این نیست که هر فروشگاهی در هر شرایطی مجبور است آن را بپذیرد.
این اصطلاح بیشتر یک مفهوم حقوقی مربوط به تسویه بدهی است.
نکته جالبتر اینکه اسکناسهای اسکاتلندی حتی در خود اسکاتلند نیز در تعریف فنی، Legal Tender محسوب نمیشوند. Bank of England نیز توضیح میدهد که در اسکاتلند و ایرلند شمالی اصولاً اسکناسها Legal Tender نیستند.
این موضوع مانع استفاده روزمره از آنها نمیشود.
آیا اسکناس اسکاتلندی در لندن پذیرفته میشود؟
ممکن است پذیرفته شود، اما پذیرش آن در هر فروشگاه تضمینشده نیست.
برخی فروشندگان در انگلستان با اسکناسهای اسکاتلندی آشنا هستند و آنها را قبول میکنند، اما برخی کسبوکارها ممکن است به دلیل ناآشنایی با طراحی یا سیاست داخلی فروشگاه از پذیرش آن خودداری کنند.
بنابراین اگر از اسکاتلند به انگلستان سفر میکنید، بهتر است برای پرداختهای روزمره فقط به اسکناس اسکاتلندی متکی نباشید.
آیا پول نقد در بریتانیا در حال ناپدید شدن است؟
با وجود تنوع انواع سکه و اسکناس پوند، پرداخت با کارت و بهخصوص Contactless در بریتانیا بسیار رایج شده است و در بسیاری از موقعیتهای روزمره استفاده از کارت راحتتر از پول نقد است.
با این حال، این به معنی «انقراض پول نقد» نیست. اسکناس و سکه همچنان در گردشاند و بخشی از مردم همچنان از Cash استفاده میکنند.
مسافر باید بیشتر این نکته را بداند که نمیتوان فرض کرد همهجا حتماً پول نقد پذیرفته میشود.
اتوبوسهای لندن
در اتوبوسهای TfL امکان پرداخت کرایه بهصورت نقدی وجود ندارد.
برای سفر میتوانید از روشهایی مانند:
- کارت Contactless
- دستگاههای سازگار مانند موبایل
- Oyster Card
استفاده کنید.
کافهها و رستورانها
برخی کسبوکارها سیاست Card Only دارند و فقط پرداخت الکترونیکی قبول میکنند.
در مقابل، همچنان فروشگاهها و کسبوکارهای زیادی پول نقد میپذیرند.
برای یک مسافر بهترین راه معمولاً این است که بهجای وابستگی کامل به یکی از این دو روش، امکان پرداخت کارتی داشته باشد و مقداری پول نقد نیز برای مواقع ضروری همراه خود نگه دارد. در واقع، آشنایی با انواع سکه و اسکناس پوند زمانی کاربردیتر میشود که بدانید در چه موقعیتهایی واقعاً به پول نقد نیاز دارید.
حمل مقدار زیادی اسکناس پوند چه مشکلاتی دارد؟
شناخت انواع سکه و اسکناس پوند برای استفاده روزمره مفید است، اما داشتن مقدار زیادی پول نقد در سفر میتواند دردسرساز شود. مسئله زمانی ایجاد میشود که بخواهید مبالغ بزرگی مانند هزینه تحصیل، چند ماه هزینه زندگی یا سرمایه را بهصورت اسکناس فیزیکی جابهجا کنید.
در این شرایط چند نکته مهم وجود دارد.
۱. قوانین اظهار پول نقد در مرز بریتانیا
اگر هنگام ورود یا خروج از Great Britain یعنی انگلستان، اسکاتلند و ولز مبلغ £10,000 یا بیشتر پول نقد یا معادل آن را حمل میکنید، در شرایط مشمول باید آن را به گمرک اعلام کنید.
این قانون به معنای ممنوع بودن حمل £10,000 نیست؛ بلکه به معنای وجود الزام اظهار (Declaration) است.
ممکن است در جریان کنترلهای مرزی درباره منشأ پول یا هدف حمل آن نیز از شما سؤال شود. به همین دلیل اگر مبلغ قابلتوجهی حمل میکنید، داشتن مدارک مربوط به منشأ وجه اهمیت دارد.
قوانین مربوط به ایرلند شمالی نیز جزئیات متفاوتی دارد و باید براساس مسیر سفر بررسی شود.
۲. خطر سرقت یا مفقود شدن
اسکناس فیزیکی مانند موجودی حساب بانکی قابل بازیابی نیست.
اگر مقدار زیادی Cash گم یا سرقت شود، بازگرداندن آن بسیار دشوار خواهد بود و پوشش بیمههای مسافرتی برای پول نقد نیز معمولاً محدودیت دارد.
۳. واریز مبالغ بزرگ نقدی به حساب بانکی
واریز مقدار زیادی پول نقد به یک حساب بانکی ممکن است باعث شود بانک درباره Source of Funds یا منشأ پول از شما مدرک بخواهد.
این مسئله لزوماً به معنی مشکوک بودن صاحب حساب نیست؛ بانکها طبق قوانین مبارزه با پولشویی و کنترلهای داخلی موظفاند درباره برخی تراکنشها بررسی انجام دهند.
برای مثال ممکن است لازم باشد مدارکی مانند:
- رسید تبدیل ارز
- اسناد فروش دارایی
- صورتحساب بانکی
- مدارک درآمد
- یا سایر اسناد مربوط به منشأ وجه
ارائه شود.
به همین دلیل، با اینکه آشنایی با انواع سکه و اسکناس پوند برای سفر و زندگی در بریتانیا مهم است، انتقال مبالغ بزرگ به شکل اسکناس همیشه سادهترین یا مناسبترین روش نیست.
انتقال بانکی پوند به جای حمل پول نقد
اگر هدف شما پرداخت شهریه، اجاره، هزینه زندگی یا انتقال مبلغ قابلتوجهی به بریتانیاست، معمولاً انتقال بانکی قابل رهگیری نسبت به جابهجایی حجم زیادی اسکناس مزایای بیشتری دارد.
با انتقال بانکی:
- خطر گم شدن اسکناس وجود ندارد؛
- نیازی به حمل فیزیکی مبلغ زیاد نیست؛
- اطلاعات تراکنش و رسید پرداخت در دسترس است؛
- در صورت بروز مشکل، امکان پیگیری تراکنش وجود دارد.
خدمات مای صراف برای انتقال پوند
مای صراف امکان انجام پرداختها و حوالههای پوندی را برای موارد مختلف فراهم میکند؛ از جمله:
- پرداخت شهریه دانشگاه
- پرداخت Deposit
- انتقال هزینههای زندگی
- پرداخت اجاره یا سایر هزینههای مشخص در بریتانیا
پس از بررسی اطلاعات پرداخت، معادل ریالی در ایران پرداخت میشود و مبلغ پوند از طریق کانال پرداخت مربوطه به حساب مقصد منتقل میشود.
در این روش بهجای حمل حجم زیادی اسکناس، تراکنش دارای اطلاعات و مستندات پرداخت است و در صورت نیاز میتوان وضعیت آن را پیگیری کرد.
اگر قصد انتقال مبلغ قابلتوجهی به بریتانیا دارید، بهتر است قبل از خرید و حمل اسکناس، روش انتقال، اطلاعات حساب مقصد و مدارک موردنیاز را بررسی کنید.
[استعلام حواله پوند] | [تماس با کارشناسان مای صراف]
سوالات متداول درباره انواع پوند
۱. آیا اسکناسهای کاغذی قدیمی پوند هنوز قابل استفاده هستند؟
اسکناسهای کاغذی قدیمی Bank of England که از گردش خارج شدهاند، دیگر برای پرداخت معمول در فروشگاهها Legal Tender نیستند.
اما این به معنای بیارزش شدن آنها نیست.
Bank of England اسکناسهای قدیمی صادرشده توسط خودش را با ارزش اسمی تعویض میکند و برای این کار محدودیت زمانی کلی تعیین نکرده است. بسته به شرایط، برخی بانکها و شعب Post Office نیز ممکن است امکان واریز یا تعویض بعضی اسکناسهای قدیمی را فراهم کنند.
۲. بزرگترین اسکناس رایج Bank of England چیست؟
بالاترین ارزش در میان اسکناسهای فعلی Bank of England، £50 است.
در سایر بخشهای بریتانیا ممکن است اسکناسهای صادرشده توسط بانکهای دیگر با ارزشهای متفاوت نیز دیده شوند، بنابراین نباید اسکناسهای Bank of England را با تمام اسکناسهای پوند موجود در بریتانیا یکی دانست.
۳. آیا اسکناس ملکه الیزابت دوم هنوز معتبر است؟
بله. اسکناسهای پلیمری معتبر دارای تصویر ملکه الیزابت دوم همچنان در کنار اسکناسهای پادشاه چارلز سوم در گردشاند.
۴. Quid یعنی چه؟
Quid یک اصطلاح عامیانه رایج برای Pound است.
مثلاً:
20 quid = £20
۵. آیا فروشگاهها مجبورند اسکناس £50 یا اسکناس اسکاتلندی را قبول کنند؟
خیر. مفهوم Legal Tender به این معنا نیست که یک فروشگاه برای یک خرید معمولی مجبور است هر نوع اسکناس یا روش پرداختی را قبول کند. فروشگاه میتواند براساس سیاست خود بعضی روشهای پرداخت یا اسکناسها را نپذیرد.
۶. آیا میتوان سکههای پوند را در ایران به صرافی فروخت؟
خریدوفروش سکههای خرد خارجی در صرافیها معمولاً به اندازه اسکناس رایج نیست و سیاست هر مجموعه میتواند متفاوت باشد.
اگر مقدار کمی سکه از سفرتان باقی مانده، معمولاً سادهتر است قبل از خروج از بریتانیا آن را خرج کنید، به حساب مناسب واریز کنید یا در صورت تمایل در محلهای مخصوص به خیریه اهدا کنید.
دیدگاهها